Een grot, cenote, of drassig gat in de grond verbindt het onderaardse met de bekende wereld. Voor velen niets anders dan een plas water, voor grotduikers de felbegeerde toegangspoort naar een andere wereld!
Veel systemen in de Riviera Maya monden uiteindelijk uit in Zee. Vaak kan je twee kanten op: upstream en downstream. Downstream loopt richting zee, upstream loopt landinwaarts. Bij de downstream lijn begin je de duik met de stroom mee en zal de weg de grot in sneller gaan dan de terugweg. Omdat je op de terugweg tegen de stroom in moet zwemmen zal je aanzienlijk meer lucht verbruiken. Als je weer veilig buiten wilt komen (en dat willen we) dien je hier zorgvuldig mee om te gaan in je gasplanning.
Voor vandaag: Xunaan Ha. Het upstream gedeelte hebben we afgelopen jaar redelijk kunnen verkennen, voor vandaag staat het downstream gedeelte op de planning. Dit gedeelte van de grot is pas in 2010 verkend en in kaart gebracht door twee vrolijke Italianen. Een machtig mooie grot met betoverende en bijna witte formaties. Heel pril en vanwege de kleine gangetjes en nauwe doorsteekjes geen terrein voor backmount duikers. Voor ons geen probleem, we glijden er in onze sidemount configuratie moeiteloos doorheen.
Mooi aan deze grot is de prachtige halocline. Hier drijft het zoete water op het zoute water en krijg je naast een heldere aftekening een soort spiegelende laag welke te twee waterlagen van elkaar scheidt. Als je hier doorheen zwemt, mengt het water zich tot een wazige bijna stroopachtige massa. Een erg mooi gezicht maar lekker wazig voor diegene die achter je zwemt. Wanneer je je hoofd door de halocline heen steekt is het net of je aan de oppervlakte bent. In de verwarring zou je bijna je automaat uitdoen maar dit is geen goed idee. Lastig te verwoorden maar waarschijnlijk een beetje duidelijker na het zien van het filmpje.
Eerst hebben we de hoofdlijn een stuk gevolgd en uiteindelijk een jump gemaakt naar een nog kleiner deel van de grot. Dit werd kleiner en kleiner en op een gegeven moment pas ik er amper door. Ik zie de gang nog een heel eind doorlopen en ben toch wel erg benieuwd waar deze nauwe gang eindigt. Even achterom kijken en ik zie dat de lijn verdwijnt in een grote stofwolk. Hier wordt bijna niet gedoken en door onze luchtbellen worden grote hoeveelheden stof losgemaakt van het plafond om als een grote sneeuwstorm ons zicht te bederven. Door het stof heen zie ik Sander zijn lamp een teken geven om te keren. Een verstandig besluit omdat de terugweg in dit krappe deel, achteruit zwemmend en op de tast in even wat meer tijd in beslag neenmt dan de heenweg.
Na ongeveer 100 minuten duiken komen we veilig weer boven. We worden vol verbazing aangestaard door een Amerikaans stel dat aan het snorkelen is in de cenote. Ze schrokken zich rot dat er twee maanmannetjes onder water uit de berg kwamen kruipen. Verbaasd vragen ze ons: ‘Isn’t it dark in there?'
Weer een mooie dag welke we goed afsluiten met een biertje op het strand. Vanavond vroeg slapen want morgen staan er weer nieuwe duiken op het programma.. genieten!
Maarten den Ouden