Cala Joncols, een glinsterende diepblauwe baai op steenworp afstand van toeristenplaatsen Roses en Cadaques. Huisrif voor zonaanbidders, snorkelaars en duikers. Hier genieten we van de mooiste zonsondergangen en het goede leven van de Costa Brava.
Tekst en foto´s: René Lipmann
Met het blad van de peddel hap ik in het heldere water, de oranje kajak schiet vooruit. Grillige rotsformaties rijzen op uit zee. Het zijn de uitlopers van de Pyreneeën die in het natuurpark Cap de Creus abrupt in de Middellandse Zee eindigen. Tsjonge, wat voel ik me nietig op dit water met zijn eindeloze uitzicht, tegelijkertijd voel ik me als een God op zee. «Rechts zie je La Virgen», roept Melissa Mertens over het water. «En kijk, iets verder. Zie je die spleetopening? Dat is Nivera, of de ijskast. Daar werd vroeger de vis bewaard als vissers door de gevreesde tramontane wind Roses niet konden bereiken. Zeelui noemen dit gebied niet voor niets ‘de Duivelskaap’. De zeer snel opkomende, ijskoude noorderwind is gevreesd, omdat hij zonder waarschuwing opzet. Sommige boten hebben aan boord twee vaatjes met daartussen een strak gespannen draad. Zodra die gaat trillen gaan ze direct terug naar de haven», legt ze uit. We zetten koers naar La Piscina, een intieme snorkelbaai waar de Spaanse Costa Brava patent op lijkt te hebben. Het is ook een van de vele duiklocaties van Euro Divers.
«Van waar de naam La Virgen?», vraag ik. «Dat leg ik je vanavond bij de briefing voor de nachtduik uit», lacht ze geheimzinnig. De ingang van La Piscina is goed verscholen. Opeens opent de kloof zich en baden we weer in het warme zonlicht. Net onder de waterlijn ziet het violet van de wasrozen. Boven de waterlijn stikt het van de tomaatjes: rode paardenanemonen die door hun vermogen om veel water op te nemen op het droge kunnen overleven. We trekken de kajaks op de rotsen en verwisselen onze waterschoenen voor klimschoenen. De weerbarstige steile wand die uit zee oprijst beklimmen we via de zijkant. Een uur later bungel ik aan een touw voor de afdaling. Supercool, de Middellandse Zee aan mijn voeten!
La Virgen
Ademloos kijk ik omhoog, een lichtende band omspant de hemel. Zoveel sterren heb ik nog nooit gezien. Het zijn er miljarden! Hier is geen sprake van lichtvervuiling; zelden zag ik de Melkweg zo in volle glorie. Melissa, een van de duikinstructrices van Euro Divers, haalt me terug op aarde. «Vorige week zagen we op deze duikplek twee gele zeepaardjes. Maar het blijft altijd afwachten of we ze vanavond zullen zien», zegt ze.
Overdag maakte ik al een duik vanaf het strand. Lekker struinen tussen het zeegras, tevergeefs hopend op mijn favoriete vis, het zeepaardje. Er komen hier ruim driehonderd vissoorten voor. Misschien was ik iets te vaak en te lang afgeleid door een felgekleurde lipvis en zwom ik er voorbij. Hopelijk heb ik deze nachtduik meer succes. «La Virgen dankt haar naam aan zeevissers die in beschonken toestand langs deze plaats voeren. Met een slok op hadden ze een waanvoorstelling en zagen in de zwarte tekening van de rotswand een vrouw met een kind in de arm. Vandaar La Virgen of De Maagd», vertelt Melissa.
Zo grappig! Ik lig nog geen drie minuten in het donkere water en pats, ik duik boven op een zeepaardje. Met trillende bewegingen van de rugvin schrijdt het diertje schuchter door het water. De staart sleept een beetje over de bodem. Ineens schiet het dier naar voren en werkt een garnaaltje naar binnen. Met haar staart klemt ze zich vast aan een stuk hoornkoraal. De zeepaardjes zijn terecht de trots van de streek. De fel geel of rood gekleurde zeepaardjes worden niet alleen bij La Virgen gespot, maar ook vanaf het strand, bij Punta de la Figueras, La Caverna en El Fraire.
Onder of boven is niet altijd duidelijk in het water. Een kleine beerkreeft hangt op zijn kop en kijkt toe hoe ik foto´s maak. Deze soort houdt zich overdag schuil in spleten en holen en gaat ’s nachts op zoek naar voedsel (wormen en weekdieren). Helemaal gelukkig klim ik weer aan boord van Fabri De Sau. Nou ja, klimmen... Ik neem plaats op een platform en een hydraulische lift tilt me uit het water. Ideaal!
De traditionele Catalaanse wijnzak, gemaakt van geitenhuid, gaat rond. Met mijn duiklamp schijn ik op de rotswand en probeer De Maagd te ontdekken. Ik herken niets dat op een Virgen lijkt. «Wij hebben ook nog nooit zo’n formatie in de rots gezien, maar krijgen ook hooguit één slokje wijn na de nachtduik. Ik denk dat je meer moet drinken om iets in de rotsen te zien», lacht Melissa.
Flamenco
Mijn haren zijn nog nat als ik onderuit zak in een luie stoel. Wat een decor. Tussen twee palmbomen speelt de flamencoband Mercado Negro, het strand vormt het podium. Onder ritmisch handgeklap zingt de zanger: «El sueño va sobre el tiempo, flotando como un velero, nadie puede abrir semillas, en el corazón del sueño.»
«De droom gaat over de tijd, drijvend als een zeilboot, niemand kan zaden openen, in het hart van de droom», fluistert Jan Boelen de vertaling in mijn oor. De altijd lachende Vlaming heeft sinds jaar en dag met zijn vrouw Martine de leiding over het duikcentrum in Cala Joncols. Mijn cocktail wordt geserveerd. We nemen de plannen door voor morgen. «Een dagje shoppen in Cadaqués of Roses, pap», stelt mijn dochter voor. «Winetasting op het chateau van Espelt», roept mijn vrouw enthousiast. «Ik ga het liefst mountainbiken hoor!» valt mijn zoon haar in de rede. Ik vind het allemaal best!
Introductieduik
Hetzelfde strand, nu overdag. Mijn vrouw in slank makend zwart neopreen, samen met een zwaar getatoeëerde duikinstructeur. De wonderen zijn de wereld nog niet uit. Nooit, maar dan ook nooit heb ik haar in de afgelopen twintig jaar met het hoofd onder water gekregen. Laat staan in een duikpak.
Vinnen aan, duikbril op, ademautomaat in de mond en dan verdwijnt het buddypaar langzaam onder de waterspiegel. Het strand van Cala Joncols is een ideale plek voor beginnende duikers. Niet voor niets verblijven in het fraai gelegen hotel meerdere gezinnen waarvan zowel de ouders als de kinderen duiken. «Vanaf tienjarige leeftijd nemen we kinderen mee onder water. Dat gebeurt aan de hand van het Discover Scuba Diving programma van PADI of SSI. We beginnen rustig vanaf het strand. Het water is in de zomer rond de 22 graden en dus goed uit te houden. Vanaf twaalf jaar mogen ze mee aan boord. Natuurlijk onder begeleiding van deskundige instructeurs,» vertelt Martine.
«Die prachtige kleuren van de zeesterren en vissen..», hoor ik een bekende stem roepen. «Zo mooi!» Goh, zou ik er binnenkort een buddy annex onderwatermodel bij hebben?
Vleermuisgrot
Als ik me omdraai, zie ik het diffuse licht van maar liefst vier verschillende kanten Cabo Caverna binnendringen. Wat een gave entree heeft deze grot. Een eenzame gaffelkabeljauw zwemt in de schaduw van het gesteente voor me uit. Als ik de smalle kloof binnenzwem die naar het binnenste van Cabo Caverna leidt, voel ik een lichte stroming. De smalle doorgang is nauwelijks breder dan mijn schouders. Uit een nis steken de antennes van een langoest. Een opvallend gekleurde kappersgarnaal schrijdt statig voor me uit. Na dertig meter zwemmen, stijgen we op naar het wateroppervlak. Het is aardedonker in de grot. Als mijn ogen er een beetje aan gewend zijn, ontwaar ik schuin boven ons een flauw streepje daglicht. Boven mijn hoofd vliegen tientallen vleermuizen, volkomen geluidloos. Met mijn lamp schijn ik voorzichtig naar boven. Door de grote schaduwen lijken het er veel meer. Ik kan niets anders doen dan mijn adem inhouden. Waar ik ook kijk, overal zie ik vleermuizen met hun hoofd naar beneden hangen. Het plafond van de grot is nauwelijks meer te zien. Net een enorm spookhuis! Perfect afgeschermd van de buitenwereld brengen de dieren hier de dag door. Bij het invallen van de duisternis verlaten ze massaal de grot en gaan op insectenjacht. «Kom, we laten deze prachtige dieren maar snel weer met rust», zegt instructeur Stijn Schaballie. Terwijl hij praat verschijnen er dikke wolken condens uit zijn mond. «Heb je enig idee welk soort vleermuizen dit is?» vraag ik. Stijn lacht zachtjes: «Je kunt ze niet eten, zelfs niet met curry volgens onze Indonesische kok. Meer weet ik er ook niet van.»
Feest
Met piepende remmen breng ik de mountainbike tot stilstand. Een stofwolk daalt op me neer. Kon ik het uitzicht maar mee naar huis nemen! Ik wil hier morgen helemaal niet weg, bedenk ik me. «Kijk, daar ligt Norfeu 1, een van mijn favoriete duikstekken», wijst Stijn. «Het is echt prachtig om daar de grote vissen allemaal met hun neus in de stroming te zien liggen, net vogels in de wind. Voor hen is het een feest wanneer het voedsel zo komt aanwaaien. Een paar weken geleden kwam er zelfs een adelaarsrog voorbij. Zo sierlijk dat mijn buddy spontaan in zijn handen begon te klappen onder water! En we waren nauwelijks aan boord of het klonk ‘Molla Molla’. Er lag een maanvis te zonnen aan het wateroppervlak. Iedereen holde naar stuurboord, de boot helde helemaal over. Zo komisch.» Stijn vertelt het zo beeldend dat het voelt alsof ik er zelf bij ben geweest.
’s Avonds bijt ik mijn tanden stuk op een zonnevis in de baai van Cala Joncols. Het dier laat zich alleen van zijn smalste kant zien. Telkens draait de vis met de camera mee en blijft me daarbij in de ogen kijken. Raar dat ik juist nu aan de woorden van Jan moet denken: «Geniet van de eenvoud, lach met jezelf. Er komen nog dagen genoeg om te werken en het ons moeilijk te maken.»
INFO COSTA BRAVA
Duiken
Midden in het beschermde natuurgebied Cap de Creus ligt Cala Joncols; een duikgebied met driehonderd vissoorten, naaktslakken en koraal. Euro Divers biedt alle PADI-duikopleidingen aan en start met kinderen vanaf tien jaar, zij duiken vanaf het strand. Vanaf twaalf jaar mogen ze mee op de boot. Het hele jaar door worden er speciale activiteiten georganiseerd. Van 4 tot en met 18 juli geeft de Belgische onderwaterfotograaf Peter Ryngaert fotoseminars. Als gast van Hotel Cala Joncols is deelname hieraan gratis. In de bijbehorende fotocompetitie zijn tevens prachtige prijzen te winnen! Het duikcentrum staat onder leiding van de Vlaamstalige Jan en Martine Boelen.
E-mail: spain@euro-divers.com
Website: www.euro-divers.com
Te doen
- Snorkelen: Nog nooit gedoken of gesnorkeld? Langs de Costa Brava zijn tal van intieme baaitjes en stranden om op je gemak de onderwaterwereld te ontdekken. Lokale duikcentra helpen je graag op weg.
- Figueres: Niet de mooiste stad van de provincie Girona, maar kunstenaar Dali zag hier het levenslicht en Teatre Museu Dali is dan ook zeker een bezoek waard. Vooral rond de Rambla is het levendig en gezellig druk.
- Cadeques: Met zijn smalle geplaveide straatjes en goed geconserveerde oude centrum is het pittoreske Cadaques een lust voor het oog. Toeristisch, maar door het ontbreken van een breed zandstrand niet massaal.
- Wijn proeven: Espelt Viticultors - Emporda is een innovatief wijnhuis met wijngaarden tot dicht aan de Middellandse Zee. En dat proef je terug in de heerlijke en temperamentvolle rode en witte wijnen! www.espeltviticultors.com
- Abseilen: Dalen langs steile wanden is niet alleen onder water leuk. Na uitleg van de instructeur krijg je een klimgordel aan en dan: langs het touw loodrecht naar beneden. Spannend! Mag ik nog een keer?
- Mountainbiken: We reden van Cala Joncols naar vuurtoren El Far, dwars door het natuurgebied Cap de Creus waar de uitlopers van de Pyreneeën in zee duiken. Een door de meeste bikers nog niet ontdekt terein.
Dit artikel is gepubliceerd in Duiken 06/2009.