Je denkt tijdens je duik prachtige foto’s genomen te hebben, maar alles is volledig groen of blauw geworden. Maak je geen zorgen; dit moment maakt iedere onderwaterfotograaf mee. Dit kun je doen!

 Tekst & foto’s: Daan Kleinbussink

Het duurde een behoorlijke tijd voordat ik door had dat je dit met één simpele instelling kan veranderen. In deze Fotoschool bespreken we hoe jij kleur terug kan brengen in je foto’s, zonder dat je daarvoor extra uitrusting hoeft aan te schaffen.

Waarom verdwijnt kleur onder water?

Allereerst is het goed om te begrijpen wat er met licht gebeurt onder water. Licht beweegt zich niet zo gemakkelijk door water als door de lucht. Zelfs in kristalhelder water op de meest zonnige dagen verlies je de helft van het oppervlaktelicht in de eerste meters die je afdaalt. Dit komt doordat water licht reflecteert, verstrooid en absorbeert. Wit licht, zoals zonlicht, bestaat uit een mengsel van alle kleuren. Bij toenemende diepte worden deze kleuren geabsorbeerd. Rood is na een paar meter de eerste kleur die verdwijnt, gevolgd door oranje, geel, groen en als laatste blauw.

De ‘blauwe’ foto voor bewerking.

Je hersens compenseren deels voor kleurverlies onder water, waardoor je soms zelfs op diepte nog bepaalde kleuren denkt te zien. Je camera compenseert echter niet voor het veranderde licht. Een bekende manier om kleuren te onthullen tijdens een duik is door zelf licht mee te nemen. Veel duikers nemen een lamp mee op hun duik en onderwaterfotografen voegen flitsers of videolampen toe aan hun camera-uitrusting. Wat veel nieuwe onderwaterfotografen echter niet weten is dat je door middel van witbalans ook kleur kan terugbrengen in je foto’s.

Anderen lezen ook:  Divevolk SeaTouch 3 Pro: Facebooken tijdens je duik? 

Wat voor foto’s gaan we maken?

Wanneer ik op Aruba ben, spreek ik altijd een dag af met Roshendra om te gaan freediven en foto’s te maken. Roshendra is een duikinstructrice en heeft als zwemster Aruba tweemaal vertegenwoordigd op de Olympische Spelen. We hebben elkaar leren kennen toen we samenwerkten bij Aqua Windies en zijn bevriend geraakt. Wanneer we op pad gaan voor een freedive-sessie bespreken we alles van tevoren zo uitgebreid mogelijk. Waar gaan we naartoe? Wat voor foto’s gaan we maken? Hoe gaan we het aanpakken? Voor deze foto gaan we naar Hole in the Wall gegaan, een van de weinige makkelijk toegankelijke kantduiken op Aruba. Het dankt zijn naam aan de natuurlijke opening in het rif dat als het ware een pad vormt naar de in- en uitgang van de duikstek. Dat willen we in ons beeld verwerken.

Geen flitsers, wel witbalans

Tijdens freedive-sessies wil ik mijn camera-uitrusting zo compact en eenvoudig mogelijk houden. Dit betekent dat flitsers thuisblijven. Om er toch voor te zorgen dat mijn foto’s de juiste kleur hebben maak ik gebruik van witbalans. Witbalans bepaald de kleurtemperatuur van een foto. Een juiste witbalans zorgt ervoor dat kleuren er op je foto hetzelfde uitzien als jij ze met eigen ogen ziet. Kleurtemperatuur wordt uitgedrukt in Kelvin. Hoe lager de Kelvinwaarde, hoe warmer de kleuren. Hoe hoger de Kelvinwaarde, hoe koeler de kleuren.

Wanneer je met flitsers fotografeert kom je er vaak prima mee weg om de camera in automatische witbalans te laten staan. De camera maakt dan zelf een inschatting van de juiste kleurtemperatuur voor de foto. Wanneer je geen extra licht hebt geeft de automatische witbalans je geen accurate resultaten. Hiervoor heeft de camera jouw hulp nodig. Je wilt in dit soort gevallen een manuele witbalans instellen. Hiermee vertel jij de camera wat wit is en aan de hand daarvan worden de overige kleuren berekend. Hiervoor moet je even het menu van je camera in duiken, want dit verschilt per camerafabrikant. Wanneer je de instelling hebt gevonden werkt het onder water ongeveer als volgt:

  • Ga naar de optie om je witbalans manueel in te stellen.
  • Zoek iets wits of grijs, bijvoorbeeld een witbalanskaart of zand, rotsen, de tank van je buddy etc. Maak hiervan dichtbij een foto van.
  • Check op de liveview van je LCD-scherm, of in de elektronische viewfinder van je systeemcamera of de kleuren nu realistisch worden weergegeven. Als dit zo is, dan is het gelukt. Zo niet; probeer het nogmaals.
  • Herhaal het proces als je meer dan een paar meter van diepte verandert. Een witbalans ingesteld op diepte geeft een rode kleurzweem over je foto als je naar ondiep water zwemt. Een ondiep ingestelde witbalans geeft weer een groene of blauwe kleur wanneer je dieper gaat.

De foto na nabewerking.

Extra tips

  • Leer je camera kennen
  • Schiet foto’s in RAW-format.
  • Sommige camera’s bieden de mogelijkheid om meer dan één manuele witbalans op te slaan. Het is dan handig om een witbalans in te stellen op verschillende dieptes. Zo kun je makkelijk switchen van witbalans wanneer je duikprofiel verandert.
  • Witbalans heeft zijn grenzen. De ene camera is capabeler dan de andere en ook de diepte waarop een accurate witbalans kan worden verkregen verschilt sterk per camera.
  • Een manuele witbalans werkt het beste in ondiep en helder water.
Anderen lezen ook:  Zo maak je indrukwekkende onderwaterfoto's op de Malediven

Nabewerking

Waar het voor videografen veelal echt noodzakelijk is om te leren hoe je onder water een correcte witbalans instelt, kunnen fotografen dit eventueel ook achteraf doen op de computer. Voor dit artikel heb ik de oorspronkelijke (groene) foto genomen met een automatische witbalans, om het verschil aan te tonen. Deze heb ik vervolgens aangepast in Adobe Lightroom met de tool ‘witbalans selecteren’. In dit geval heb ik een masker gebruikt om Roshendra te selecteren en haar huidskleur nog iets op te warmen.