Een onbekend duikparadijs in het hart van de koraaldriehoek. Een gebied dat bekendstaat om de grootste diversiteit aan koralen en zeeleven, waar ook ter wereld! Door sommige kenners wordt het ook wel ‘het nieuwe Raja Ampat’ genoemd. Onderwaterfotograaf Daan Kleinbussink gaat op bezoek bij het schitterende Kusu Island Resort, in Halmahera.

Tekst & foto’s: Daan Kleinbussink

Geen zorgen, als je de neiging had om even snel te googelen waar Halmahera ligt, ben je waarschijnlijk niet de enige. Halmahera is een Indonesisch eiland gelegen in de Noord-Molukken, tussen Noord-Sulawesi en West-Papoea. Pas sinds enkele maanden wist ik van haar bestaan af, dus toen ik de vraag kreeg van DUIKEN of ik voor een opdracht naar deze parel wilde afreizen voelde het alsof het zo had moeten zijn. Wat deze trip extra bijzonder maakt, is dat mijn oudste broer Jeroen besloten heeft om me te vergezellen!

Na een lange reis met tussenstops in Singapore, Manado en Ternate, zijn we aangekomen op het kleine Oesman Sadik Airport van Labuha. Het is duidelijk dat ze in dit gedeelte van Indonesië niet zo vaak Europeanen tegenkomen, want voor we het vliegveld mogen verlaten, wil eerst de volledige Marachaussee één voor één met ons op de foto. Na de ‘verplichte’ selfies lopen we naar buiten, waar ons transport al met verfrissende drankjes en handdoeken staat te wachten. We worden naar de haven gebracht waar we Irman, Seva en Putra ontmoeten. Irman en Seva zijn de deskundige bootkapiteins van Kusu Island Resort en Putra is één van de duik- en snorkelgidsen. De touwen gaan los en we varen uit, we zijn er nu echt bijna!

In de verte zien we Kusu Island Resort langzaam aan de horizon verschijnen. Wat een paradijselijke plek. Eigenaren Chris en Barbera staan op de pier al op ons te wachten. Samen met de staf zingen ze het prachtige ‘Esa Mokan’, een traditioneel lied uit Noord-Sulawesi, waarmee onze komst wordt gezegend. Als welkomscadeau krijgen we een uit hout gesneden nautilusschelp, het logo van het resort. Het is een hartverwarmend welkom, dat ons de lange reis meteen alweer doet vergeten.

Next-level duiken

Na een welkomstdrankje en een korte rondleiding over het resort is het tijd om het water in te gaan! Normaal gesproken vaart de boot drie keer per dag uit volgens een redelijk vast tijdschema, maar aangezien wij deze week de enige gasten zijn op het gehele resort, kunnen we dit volledig aan onze wensen aanpassen. Wat een luxe. Ik ontmoet Ikran, mijn duikgids voor de week. Mijn broer Jeroen is geen duiker, Putra neemt hem mee snorkelen. Nagenoeg elke duikplek in deze regio is een minstens zo indrukwekkende snorkelplek, we kunnen dus gewoon samen op de boot.

Na een korte briefing lopen we over de pier naar de boot. Onze spullen zijn al klaargezet. Voor de eerste duik blijven we dichtbij, en gaan we naar duikstek Kusu Luar. Dit is min of meer het westelijke gedeelte van het huisrif. Met een achterwaartse rol gaan we te water en direct voel ik aan alles; dit is next-level duiken. Het rif is adembenemend mooi. De diversiteit aan koralen, kleuren en critters is overweldigend. En dan hebben we het nog niet eens over de enorme hoeveelheid vis. In de verte schieten zwartpuntrifhaaien voorbij, ze blijven op gepaste afstand.

Ondertussen wijst Ikran de ene na de andere naaktslak, garnaal, en krab aan. Ik zie soorten die ik tot dan toe alleen maar uit de boeken kende. Langzaam laten we ons door de stroming meenemen terug richting de pier. Een school met batfish komt nieuwsgierig naar ons toe om te kijken wat we op hun rif komen doen. Als we boven komen, zijn Jeroen en Putra al terug op de boot van hun snorkelsessie. Het enthousiasme spat van Jeroen zijn gezicht af. “Hoe was het?” vraag ik hem. “WAUW, gewoon wauw…” zegt hij.

Oppervlakte interval

Terug op het resort worden we ontvangen met een snack, wat te drinken en heerlijke soorten fruit. Aangezien alle duikplekken dichtbij zijn, keert de boot na elke duik terug naar de pier. Dit geeft mij de mogelijkheid om na elke duik batterijen, lenzen en poorten van de camera te verwisselen in de daarvoor bestemde cameraruimte.

Deze volledig ingerichte ruimte heeft meerdere werkplekken met laadstations en zelfs een compressor om je uitrusting volledig droog te blazen na gebruik. Gedurende de week is dit mijn domein. Over de rest van onze duik- en snorkeluitrusting hoeven we niet na te denken, de staf zorgt ervoor dat de spullen van- en naar de boot worden gebracht, na de trip gewassen én als je wilt, bouwen ze jouw uitrusting ook voor je op voor een duik. Na ongeveer een uur zit onze oppervlakte-interval erop en gaan we terug naar de boot. Ikran vraagt me of er nog specifieke dingen zijn die ik zou willen zien. Hoewel ik niet heel erg van de afvinklijstjes ben, vertel ik hem dat ik nog nooit een pygmeezeepaardje heb gezien. “No problem!” zegt hij met zijn kenmerkende glimlach.

Igu Nyoga

We varen uit naar Igu Nyoga. Een duikplek bij het eiland Bacan. De korte bootrit ernaartoe is genieten geblazen. De kustlijn van Bacan, zoals bijna de hele regio, is een volledige jungle. Een neushoornvogel vliegt over de boot heen en landt in één van de boomtoppen. Wat een prachtig beest, maar ons geluk kan niet op. Igu Nyoga ligt voor een klein verlaten strandje. Als we onszelf aan het klaarmaken zijn, komt er opeens een groep zwarte makaken het strand oplopen. Ze lijken zich totaal niet aan ons te storen. We bewonderen de apen een paar minuten vanaf de boot, waarna we te water gaan voor onze duik.

Het rif begint vrijwel direct onder het wateroppervlakte en loopt geleidelijk de diepte in. We dalen af naar zo’n 30 meter en blijven hangen bij een enorme gorgoon. Ikran pakt zijn lamp en begint te zoeken. Minder dan een minuut later gebaart hij me zijn kant op te komen. Hij wijst maar liefst vijf pygmee-zeepaardjes aan op de gorgoon, de Hippocampus bargibanti. Wow, ik wist dat ze klein waren, maar dit zijn echt speldenknopjes. Even verderop ligt een paarse schorpioenvis prachtig klaar voor een portret. Werkelijk alles hier heeft kleur! Tijdens de safetystop zwemmen we over een enorm veld van hertshoornkoraal, bewoond door ontelbare chromis. Het is een passend einde van een heerlijke duik. Na de lunch gaan we nog één keer op pad, waarna de eerste duikdag er officieel op zit.

Ocean Villa’s

Als ik van het duikcentrum terug loop naar mijn Ocean Villa, raak ik aan de praat met Chris en Barbera. Dit Oostenrijkse stel is via omzwervingen in Australië en de Filipijnen, uiteindelijk in Indonesië neergestreken. In 2020 zijn ze gestart met Kusu Island Resort. Precies daarna kwam COVID en ging de wereld op slot. Ze zijn echter niet bij de pakken neer gaan zitten. Trots vertelt Chris dat ze het gehele resort zelf hebben gebouwd. Op dit moment zijn er negen villa’s, maar ze zijn net gestart met de bouw van nog twee extra villa’s. “Daarna is het klaar!” zegt Chris stellig. Hij mag met recht trots zijn, want het resort is werkelijk prachtig.

De villa’s zijn ruim, volledig ingericht en gemaakt met een enorm oog voor detail. Elke villa heeft direct toegang tot de zee, een badkamer met buitendouche, een heerlijk bed met muggennet en een grote veranda. Het voelt in alles als een premium bestemming. Na een heerlijke douche en een schoon setje kleren, ontmoet ik Jeroen bij het restaurant voor het diner. Het dagelijks wisselende lunch- en dinermenu is heerlijk. Na afloop van een maaltijd, kies je alvast voor je volgende maaltijd, zodat ze het direct klaar hebben wanneer je aankomt. Na ons diner kunnen we dus alvast kiezen wat we de volgende ochtend willen ontbijten.

Jeroen

Met gevulde magen lopen we terug naar onze villa’s, waar nog één verrassing op ons ligt te wachten. Voor Jeroen zijn verblijf ligt een enorme zeeslang te ontspannen op het wandelpad. Het is leuk dat je op reis je eigen broer toch op een andere manier leert kennen, want aan zijn stem was duidelijk te horen dat slangen niet zijn favoriete dieren zijn. Tot mijn grote vermaak kan hij een klein gilletje niet onderdrukken. Nadat de staf de slang vakkundig heeft verplaatst, gaan we onze verblijven in voor de nacht. Wat een dag en dit is nog maar het begin!

Snorkelen op het huisrif

Na een goede nachtrust sla ik de deuren van mijn villa open en ga ik op de veranda zitten. Uitkijkend over het spiegelgladde water, zie ik een aantal jonge zwartpuntrifhaaien druk bezig met de ochtendpatrouille. Zij hebben het eiland tot hun (tijdelijke) thuis gemaakt en zijn altijd in het ondiepe water rond het resort te vinden. Stipt om 6:30 uur komt Rio naar mijn villa gelopen met een thermoskan koffie en een stuk bananenbrood. Dagelijks brengt de staf dit voor het ontbijt naar je toe, zodat je eerst zelf rustig de dag kunt opstarten. Het tekent het oog voor detail dat overal op het resort merkbaar is.

Tijdens het ontbijt zien we dat het water er prachtig bij ligt en ik besluit om deze ochtend met Jeroen mee te gaan snorkelen op het huisrif. Absoluut geen straf, want het snorkelen is hier werkelijk fantastisch. Het rif begint al enkele centimeters onder de zeespiegel en zit barstensvol leven. Ik ben de enige duiker in onze familie, dus ik besef me hoe bijzonder het is om dit nu samen met mijn broer te kunnen meemaken.

Onontdekt paradijs

In de avond kijken we onder het genot van een Bintang naar de prachtige zonsondergang die de lucht oranje en rood laat kleuren. Volledig ontspannen, want we hebben beide net een heerlijke traditionele massage gekregen, gewoon in onze eigen villa! We bladeren door de Reef Identification Guide om op te zoeken wat we vandaag allemaal hebben gezien. Koraalduivels, sepia’s, haaien, de lijst gaat door. Jeroen laat me een tekening zien waar hij aan begonnen is, van de verschillende vissoorten die hij tijdens ons verblijf heeft gezien. Supercool.

Barbera komt bij ons zitten en wijst naar een plek midden op zee. “Precies daar hebben we een paar maanden geleden per ongeluk een duikplek ontdekt,” vertelt ze. “Een onderwaterberg, een paar honderd meter voor het eiland. Vol met koraal, vis en haaien.” Later in de week bezoeken we deze plek, die de inmiddels hoge verwachtingen volledig waarmaakt. Als ik erover nadenk is het bizar dat er zelfs recht voor het eiland nog nieuwe duikplekken worden gevonden. Het tekent het onontdekte karakter van Halmahera en maakt je nieuwsgierig naar wat voor andere bijzondere plekken nog wachten om gevonden te worden.

Muckduiken

Na aantal dagen met fantastische rifduiken begint het einde langzaam in zicht te komen. Vandaag staat er iets anders op de planning; een muck dive bij Tanjung Gurua Besar. Hier vind je geen indrukwekkende koralen, maar een zanderige bodem. We gaan op zoek naar een iconische onderwaterbewoner: Shaun the Sheep.

Er zijn meerdere soorten Shaun the Sheeps, maar zodra je dit slakje ziet, weet je direct waar zijn naam vandaan komt. Ze zijn niet makkelijk te vinden, want ze zijn klein, heel erg klein. Gemiddeld zo’n 3 tot 4 millimeter. Ze leven op een bepaald type blad onder water. Vind je dit blad, is het vervolgens zoeken en hopen dat er eentje op zit. We dalen af en Ikran gaat op zoek. Waar hij deze week, met ogenschijnlijk het grootste gemak, de ene na de andere vondst deed, moeten we nu echt een tijd speuren. Dan opeens gebaart hij me om zijn kant op te komen. Bingo! Wat is hij ontzettend schattig. Bizar dat een beestje van nog geen halve centimeter groot, zoveel prachtige details kan hebben. Voldaan terug naar de boot!

Afscheid

En zo is het na iets meer dan een week tijd om afscheid te nemen van Chris, Barbera en de staf. We hebben een onvergetelijke tijd gehad. De duiken, het snorkelen, de warmte van het personeel en de tijd die ik door kon brengen met mijn broer, hebben ervoor gezorgd dat het een onvergetelijke reis is geworden. Halmahera nestelt zich bij de beste duikplekken waar ik ooit in mijn leven ben geweest en Kusu Island bij de mooiste resorts. En na meer dan 4000 duiken over de hele wereld, dat is niet iets wat ik zomaar zeg. Putra en Ikran vergezellen ons op de boot, zij gaan na lange tijd hard werken op welverdiende vakantie naar hun families in Manado. Wij gaan door naar onze volgende bestemming. Kusu Island Resort, ‘Terima kasih’ oftewel; bedankt!

Handig om te weten!

1. Zo kom je er!

Je vliegt in zo’n 16 uur via Singapore naar Manado (er is ook een connectie mogelijk via Jakarta). Na een overnachting in Manado vlieg je de volgende dag, in zo’n 2,5 uur, door naar Labuha. Op het vliegveld word je opgehaald door het team van Kusu Island Resort en brengen zij je in 30 minuten rijden naar de haven.

2. Vergeet dit niet
Het is 7 uur later (denk aan zomer- en wintertijd). De munteenheid is de Indonesische Rupiah (IDR), US dollars en euro’s worden ook geaccepteerd. Online of bij aankomst koop je een ‘Visum on arrival’. Je hebt geen adapter nodig, want er zijn Europese stekkers (220V).

3. Altijd een aangename watertemperatuur
De gemiddelde landtemperatuur is 28 – 30 graden. De watertemperatuur is altijd rond de 28 graden. De beste reistijd is het hele jaar door. In juni-augustus en december- februari is er meer wind, wat kan leiden tot meer golven.

4. Vaak duiken of snorkelen? Leef je uit!
Drie keer per dag gaat de boot voor een duik- of snorkelsessie. Om 8:00 uur, 11:00 uur en rond 14:30 uur. In overleg is het ook mogelijk om een nachtduik te maken, deze maak je om 18:30 uur. De stroming in deze regio kan ontzettend sterk zijn en dicteert waar er wel of niet gedoken kan worden. Irman en Seva kennen de zee als hun achterzak en weten altijd een plek te vinden waar je beschut van de stroming, ontspannen kan duiken. Om hier te kunnen duiken is een duikverzekering verplicht. Er is beperkte beschikbaarheid voor het huren van duik- of snorkelspullen. Geef dit dus van tevoren aan wanneer je boekt.

5. Lekker lokaal eten of juist internationaal
Het restaurant heeft een dagelijks wisselend menu met keuze uit lokale en internationale gerechten. Het ontbijt is vanaf 07:00, de lunch om 13:00 en het diner wordt om 19:00 geserveerd. Na afloop van elke maaltijd kies je de volgende maaltijd alvast uit zodat het altijd in no-time op je tafel staat wanneer je het restaurant binnen komt. Dieetwensen bij je boeking alvast doorgeven. Uit respect voor de lokale gemeenschap wordt er niet gekookt met varkensvlees.

Meer over Kusu Island Resort