Adembenemend mooi, dat zijn Madeira en Porto Santo. En dat op slechts vier uur vliegen vanaf Amsterdam of Brussel.
Redacteur Pieter Firlefyn neemt je mee op avontuur, boven en onder water.

Het nummer Fernando van ABBA klinkt sfeervol uit de speakers van de RIB van Cipreia Dive Club. We zijn onderweg naar onze duikstek: het Garajau Partial Nature Reserve. Toeval of niet, maar het liedje blijft hangen vanaf het moment dat onze gids zich voorstelt: Hernan. De toon is meteen gezet. Hernan is een fijne gids met een aanstekelijke glimlach en dat valt meteen op. Hij ziet er ook nog eens goed uit, dus ik geef hem spontaan een compliment en zeg erbij dat hij een perfect onderwatermodel zou zijn. Dat zorgt voor gelach aan boord en breekt het ijs helemaal.

Bij aankomst op de duiklocatie krijgen we een heldere briefing onder een stralend zonnetje. We worden omringd door hoge rotspartijen, de kustlijn is indrukwekkend en het azuurblauwe water belooft een zichtbaarheid die niet zal teleurstellen.

Ontdekkingstocht

De kapitein telt af: één, twee, drie, en we maken een backroll het water in. Meteen voel ik een korte, kleine rilling van het 19 graden koude water dat in mijn 7 mm wetsuit glipt. Ik neem mijn camera aan en begin aan mijn afdaling, met het nummer Fernando nog zachtjes neuriënd op de achtergrond. Samen met Hernan ga ik op ontdekkingstocht. Hij gidst en poseert erop los! Er is ongelooflijk veel leven te zien, je merkt meteen dat dit beschermde mariene gebied zijn werk doet. Rondom de grote partijen vulkanisch gesteente zwemmen talloze grote scholen vissen.

Verder zie je onder andere barracuda’s, papegaaivissen, trompetvissen, triggerfish, damselfish, lipvissen, sepia’s, grote groupers en roggen. Rustig nader ik een grote grouper, terwijl iets verderop een rog verscholen ligt in het zand. Hernan zwemt dichterbij en de rog kiest rustig het hazenpad, zwevend over het zand. Door de beweging van de rog schrikken de aanwezige tuinaaltjes op en trekken snel hun kopjes in het zand. Daarna steken ze weer voorzichtig hun kopjes omhoog om zich te voeden met het zwevend plankton.

Tijdens de duik ontdekken we afdrukken van roggen in het zand, soms met een lachend gezicht erin, wat erg grappig is! Terwijl we onze ogen de kost geven en ik mijn camera blijf richten, beginnen we langzaam aan onze safetystop. Wauw, wat een fantastische duik! Dit is nog maar het begin en ik heb nu al een geweldig gevoel bij dit eiland.

Make some magic

Ik ben uitgenodigd door Portugal Dive om het toerisme op de Madeira-archipel boven en onder water in de spotlights te zetten. De archipel bestaat uit meerdere eilanden, maar alleen Madeira zelf en Porto Santo zijn bewoond. Onze gastheer is Arlindo R. Serrão, oprichter en general manager van Portugal Dive, die ons hartelijk ontvangt en begeleidt tijdens ons verblijf.

Samen met drie andere internationale redacteuren ben ik onderdeel van deze bijzondere reis. Voor vertrek stuurde Arlindo nog deze zin: “Let’s make some magic above and below the surface and share it with the world.”
Dat klinkt als een avontuur waar je meteen zin in krijgt, toch? We vormen een leuke groep, allemaal met een gedeelde passie: duiken.

Onze eerste stop is in het zuiden van Madeira, vlak bij een charmant haventje met uitzicht op de indrukwekkende bergen. We logeren in hotel Dreams, volledig gerenoveerd in oktober 2024. Het hotel biedt alles: zwembaden, spa, fitness, restaurants en kamers met prachtig uitzicht. Het ontbijtbuffet is heerlijk en het ontvangst warm en behulpzaam. Je voelt meteen die vijfsterrenbeleving.

Na ons verblijf op Madeira stappen we op de comfortabele ferry richting Porto Santo. De overtocht duurt zo’n 2,5 uur en biedt onderweg prachtige uitzichten, een relaxte start van het volgende deel van de reis. In Porto Santo verblijven we in hotel Torre Praia, direct aan het goudgele zandstrand. Iets minder sterren, maar nog steeds volop comfort. In 2026 sluit het hotel tijdelijk voor renovatie. Uiteraard zijn er op beide eilanden nog tal van andere verblijfsmogelijkheden, van charmante guesthouses tot luxe hotels, afhankelijk van je voorkeur en budget.

Let’s go! Op Jeepsafari

Zowel op Madeira als op Porto Santo trekken we er een dag op uit om het eiland te verkennen. Je kunt natuurlijk een auto huren op de luchthaven, maar voor sommige plekken heb je echt een jeep en een gids nodig. Wat meteen opvalt, is de trots en passie waarmee de locals over hun eiland vertellen. En terecht, want wat een schoonheid laten ze zien. Madeira verrast met weelderige natuur, berglandschappen, diepe valleien en spectaculaire uitzichten.

Tijdens een jeepsafari rijd je offroad langs verborgen miradouros, lavatunnels, watervallen en bergpaden vol bloemen. Aanraders zijn onder andere de Paul da Serra hoogvlakte, het ruige westen rond Fanal en de oude lavavelden bij São Vicente. Alles is netjes onderhouden en beschermd, wat het extra aangenaam maakt. Ook op Porto Santo is een jeeptour een aanrader. Je ontdekt er het droge, vulkanische binnenland, oude wijnterrassen, fossielenstranden en ruige kliffen. Vergeet zeker niet het uitzicht vanaf Pico do Castelo mee te pikken. Een leuke afwisseling met het relaxte strandleven.

Voormalig marineschip

We maken een duik bij het wrak van de Afonso Cerqueira, ook wel bekend als de Corveta Afonso. Dit voormalige marineschip ligt sinds 4 september 2018 op de zeebodem, vlak voor de zuidkust van Madeira, in de buurt van Cabo Girão. Het werd direct na het zinken uitgeroepen tot een nationaal park, en sindsdien is het uitgegroeid tot een prachtig kunstmatig rif. Een onderwaterparadijs vol leven.

Het wrak is makkelijk bereikbaar met de boot vanuit Funchal en ligt op een mooie, duikvriendelijke diepte. Met zijn lengte van 85 meter is het nog verrassend intact en echt indrukwekkend om te zien. Je voelt bijna nog de geschiedenis aan boord terwijl je erlangs zweeft. Geen wonder dat hier in 2022 het Europese Open Kampioenschap Onderwaterfotografie werd gehouden.

Vandaag is het zicht helaas niet optimaal. Er zweeft wat sediment in het water, wat het beeld troebeler maakt dan anders. Maar eerlijk gezegd? Dat mag de pret totaal niet drukken. Het blijft een magische plek om te duiken.

Mijn gids Hernan weet precies waar het leven zich verschuilt en leidt me langs scholen vissen, kleurrijke zeewezens en prachtige structuren van het wrak. Er is zoveel te zien dat ik nauwelijks weet waar eerst te kijken. Mijn camera maakt overuren en de geheugenkaart loopt vol. Gelukkig weet Hernan altijd leuke poses aan te nemen en blijft hij geduldig, terwijl ik nog snel een paar extra shots probeer te maken. Zelfs op een dag met iets minder zicht blijft de Corveta Afonso een absolute topper. Ik zou hier zo weer het water ingaan.

Wrak voor onszelf

We duiken bij Porto Santo en trekken er met een rib eropuit voor een korte overtocht van amper vijf minuten. Er wordt gelachen en zelfs al een beetje gedanst voor we het water in gaan. Na een heldere briefing voeg ik er zelf graag een vriendelijke noot aan toe: of we kunnen starten bij de boeg, zodat ik het schip mooi in beeld kan krijgen. Ik houd ervan om een duik visueel op te bouwen, van voor naar achter, en stap voor stap het wrak te verkennen.

Onze eerste stop is de Cordeca. Er zijn geen andere boten te bespeuren, we hebben de duikplaats helemaal voor onszelf. Kalm water en helder zicht maken dit moment perfect voor groothoekfotografie. Arlindo neemt bij de boeg een modelpose aan, en net terwijl enkele grote Atlantische horsmakrelen voorbijzwemmen, krijg ik hem samen met het wrak mooi in beeld. Een geslaagde compositie en een bijzonder moment.

De Corveta zelf is een voormalig Portugees marineschip dat in 2016 werd afgezonken en nu op ongeveer 30 meter diepte ligt. Het wrak is verrassend intact en je kunt door verschillende compartimenten zwemmen. Rondom het schip zwemt een levendige mix van jacks, barracuda’s en ander nieuwsgierig zeeleven.

De dag erna verkennen we de Madeirense. Dit 70 meter lange vrachtschip zonk in 2000 en rust tussen 24 en 31 meter diepte. Het wrak is uitgegroeid tot een kunstmatig rif, met volop leven: roggen, murenen, grote zeebaarzen en opnieuw die sierlijke barracuda’s. Dankzij het heldere water is ook hier het zicht geweldig, wat deze plek bijzonder populair maakt bij wrakduikers.

Compleet

Wat me het meest is bijgebleven, is hoe compleet en puur Madeira en Porto Santo aanvoelen. Alles klopt: de natuur, de sfeer, de mensen. Je voelt dat het eiland gekoesterd wordt, boven en onder water. Of ik nu aan het duiken was, op een jeeptrack reed of gewoon met een glas van het uitzicht genoot, ik voelde me hier meteen thuis. Dit zijn plekken waar je met plezier naar terugkeert. Om te hiken, te fietsen, te ontspannen of gewoon opnieuw te beleven wat deze eilanden zo bijzonder maakt. Het was fantastisch geregeld door Portugal Dive, met veel dank aan Arlindo. Ik kom zeker terug! Ik neem herinneringen mee die blijven hangen, en een stille afspraak met mezelf: hier kom ik terug.

Handig om te weten

Altijd lekker weer

Madeira staat bekend als het “eiland van de eeuwige lente”. Dankzij het milde klimaat is het er het hele jaar door aangenaam, met temperaturen tussen de 17 en 25 graden. Daardoor bloeit er altijd wel iets – van kleurrijke bougainville tot exotische paradijsvogelbloemen – wat Madeira tot een paradijs maakt voor wandelaars, natuurliefhebbers en winterzonzoekers.

Je kunt het hele jaar door duiken

Dankzij de warme Golfstroom blijft de watertemperatuur rond Madeira het hele jaar door mild, met gemiddeld zo’n 18–19 °C in de winter en een piek van 23–25 °C in de nazomer en herfst. Daardoor is het eiland het hele jaar door geschikt om te duiken.

Boek je reis met Portugal Dive

Deze reis is volledig gefaciliteerd door Portugal Dive en Visit Madeira. Portugal Dive is een specialistische duik-reisorganisatie gevestigd in Lissabon. Zij regelen full-service duikvakanties, inclusief accommodatie, transfers en duikexpedities op maat. Hun aanbod is geschikt voor alle niveaus – van beginners en kennismakingsduiken tot technische en gevorderde duiken. Met professionele begeleiding en een focus op top-spots streven ze ernaar zorgen uit handen te nemen: “we worry – you dive”.

Schepje erbij! Als je van lekker eten houdt… 

Eten in Madeira en Porto Santo is sowieso genieten. De restaurants serveren heerlijke lokale specialiteiten zoals zwarte degenvis met banaan, espetada (rundvlees op laurierstokjes) en verse zeevruchten. Daarbij proef je tropisch fruit zoals passievrucht, papaya en anona. En wie hier komt, moet zeker de lokale rum en vooral poncha proeven. Poncha is dé traditionele drank van Madeira, gemaakt van aguardente, honing en citrus. Als dessert zijn er allerlei zoetigheden, met als favorieten de huisgemaakte taarten en de bekende lokale pastilles.

Waarom zou je naar Madeira willen?

• Madeira heeft een prachtig landschap met eindeloze wandelmogelijkheden.
• Helder water om te duiken.
• Heerlijk eten en een ontspannen sfeer het hele jaar door.

Waarom misschien niet?

• Het bergachtige terrein maakt reizen soms wat tijdrovend.
• Wie grote zandstranden of een bruisend nachtleven zoekt, vindt die hier minder.

Zo kom je er

Vanaf Brussel en Amsterdam kun je eenvoudig naar Madeira (Funchal Airport) vliegen. Vanuit Brussel bieden TUI fly Belgium en soms Brussels Airlines rechtstreekse vluchten aan, terwijl TAP Air Portugal via Lissabon of Porto vliegt. Vanuit Amsterdam kun je rechtstreeks met Transavia of TUI fly Nederland, of met een overstap via TAP. De rechtstreekse vlucht duurt ongeveer 4 tot 4,5 uur.