Met fotografie: een stap verder, wil ik jullie een jaar lang meenemen in een aantal onderwerpen die een rol spelen in mijn manier van onderwaterfotografie. Geen workshop of complete handleiding, maar een kijkje achter de schermen: hoe benader ik een foto, welke technieken gebruik ik en welke keuzes maak ik om net dat stapje verder te gaan dan een standaard scherpe foto?

Tekst & foto’s: Andy Lambert, Banner: gemaakt met generatieve AI

Scherptediepte in onderwaterfotografie

Veel kleine onderwaterdieren zitten goed gecamoufleerd in een omgeving die op een foto behoorlijk druk kan worden wanneer alles haarscherp in beeld staat. Met scherptediepte kun je daar wat meer rust in brengen.

Je bepaalt waar je de scherpte wilt leggen en laat de rest van het beeld wat meer vervagen. Zo kun je een drukke omgeving visueel rustiger maken.

Zelf bepalen waar de scherpte ligt

Heel belangrijk is zelf te bepalen waar je scherpstelt. Laat je camera niet zomaar beslissen welk onderdeel scherp moet zijn.

Ik gebruik meestal het kleinste scherpstelveld dat ik over het beeld kan verschuiven. Zo kan ik heel precies aangeven waar ik de scherpte wil hebben. Bij een dier is dat meestal het oog of, bij een naaktslak, de rhinoforen.

Ook het diafragma, of f-getal, speelt een belangrijke rol. Een laag f-getal betekent een grotere lensopening en zorgt voor een kleinere scherptediepte. Een hoger f-getal geeft een kleinere lensopening, waardoor een groter deel van je onderwerp scherp wordt. Voor mij gaat het daarbij vooral om de vraag: hoeveel van mijn onderwerp wil ik eigenlijk scherp hebben? Meer scherpte is niet automatisch een betere foto.

Flamboyant cuttlefish: scherp waar het telt

Deze flamboyant cuttlefish verdiende het om los te komen van de zanderige bodem in Lembeh. Het volledige dier hoeft daarbij niet haarscherp te zijn. Door de scherpte vooral op het oog en de kop te leggen, blijft de aandacht bij het onderwerp.

Anderen lezen ook:  De waanzinnige reis van een zeeschildpad

Met een hoog f-getal en dus meer scherptediepte zou de drukke ondergrond veel nadrukkelijker aanwezig zijn geweest. Naar mijn mening zou de foto daardoor een groot deel van zijn kracht verliezen.

Olympus 90mm macro (180mm full-frame equivalent) – f/9.0

Lens en afstand maken verschil

Ook het type lens dat je gebruikt speelt een belangrijke rol. Met een groothoeklens blijft vaak een groot deel van het beeld scherp. Met een macrolens kun je veel gemakkelijker een klein scherptegebied creëren en je onderwerp van de achtergrond losmaken.

Daarnaast speelt de afstand tot je onderwerp een rol. Hoe dichter je op je onderwerp zit, hoe kleiner de scherptediepte wordt. Neem je wat meer afstand, dan wordt het scherptegebied groter.

Coconut octopus: iets meer scherptediepte

Ook deze coconut octopus fotografeerde ik op de zanderige bodem van Lembeh. Deze octopus is een stuk groter dan de flamboyant cuttlefish, waardoor ik wat meer afstand moest nemen om hem volledig in beeld te krijgen.

Die grotere afstand zorgt er bovendien voor dat de scherptediepte wat groter wordt. Hier wilde ik dan ook wat meer van het dier scherp hebben, terwijl de achtergrond toch rustig genoeg blijft.

Olympus 90mm macro (180mm full-frame equivalent) – f/10

Met een diopter nog een stap verder

Wil je nog een stap verder gaan, dan kun je met een diopter extra vergroting creëren. Een diopter plaats je voor je bestaande lens en zorgt ervoor dat je dichter op je onderwerp kunt scherpstellen.

Zo kun je kleine onderwerpen nog groter in beeld brengen en wordt het mogelijk om heel bewust met een kleine scherptediepte te werken. Ook bij kitlenzen die geen lage f-waarden hebben.

Anderen lezen ook:  Belgische oorlogswrakken krijgen schoonmaakbeurt

Lembeh sea dragon: alleen de ogen scherp

Deze Lembeh sea dragon was zo klein dat ik een CMC-1 diopter voor mijn lens plaatste. Daarmee kan ik het diertje veel beeldvullender fotograferen, maar dat heeft ook een grote invloed op de scherptediepte.

Ik wilde hier bewust alleen de ogen van het diertje scherp hebben. Door te kiezen voor f/8 in combinatie met de CMC-1 wordt de scherptediepte zo klein dat bijna de volledige foto onscherp is.

Olympus 90mm macro + CMC-1 diopter – f/8

Niet alles hoeft scherp

Dat is misschien wel het belangrijkste dat ik uit deze foto’s wil halen: je hoeft niet alles in je onderwaterfoto scherp te hebben. Door bewust te kiezen wat wél scherp is, bepaal je ook waar de kijker naar kijkt. Met een paar eenvoudige keuzes in scherpstelling, diafragma, lens en afstand kun je een drukke onderwateromgeving veranderen in een beeld waarin je onderwerp echt loskomt van de achtergrond.

En precies daar begint voor mij Fotografie: een stap verder.

Over Andy:

 


Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

AANMELDEN NIEUWSBRIEF

 

Meest gelezen berichten