Iedere duiker heeft wel een zwak voor een bepaald zeedier. Voor de één is dat een walvishaai, voor de ander een frogfish. Voor mij is dat het zeepaardje. Die gracieuze, mysterieuze, haast mythische vis met zijn ranke lijfje, elegante staart en dromerige voorkomen. En laat er op Bonaire nou net een PADI-specialty bestaan die over dit bijzondere diertje gaat. Tijd om in contact te komen met Jolanda van der Toorn van Go With Jo Diving, de duikinstructeur die deze ‘Seahorse Awareness Bonaire Specialty’ zelf heeft ontwikkeld.

Tekst: Harriët Plantinga & foto’s:  Sijbrand van ‘t Oever (Divemaster Life Bonaire)

We starten de dag met een kop koffie én een compacte theorieles over het leven van het zeepaardje. Wist je bijvoorbeeld dat zeepaardjes een hele kleine maag hebben en dus de hele dag door moeten eten? Dat alleen het mannetje een broedbuidel heeft waarin hij de eitjes uitbroedt die het vrouwtje heeft gelegd? En dat ze hun ogen onafhankelijk kunnen bewegen, net als een kameleon?
Jolanda neemt me mee langs alles wat ik moet weten: van hun leefomgeving (zeegrasvelden, mangroves, koraalriffen) tot hun gedrag, dieet en hoe je ze kunt beschermen. De longsnout en de lined seahorse komen het meest voor op Bonaire, vertelt ze. Ze worden door krabben het sterkst bedreigd.

Naald in de hooiberg

Dan is het tijd om te gaan duiken. We rijden richting het zuiden, de duikstek waar Jolanda eerder zeepaardjes heeft gezien. Het is een beetje onstuimig: hoge golven, veel stroming en geen super zicht. Geen ideale omstandigheden. Maar hé, we hebben een doel: zeepaardjes vinden!

Onder water laat Jolanda me een plek zien waar zeepaardjes graag verblijven. Ik speur alles af, maar zie niks. Zeepaardjes zijn meesters in camouflage, dat blijkt maar weer. Jolanda knikt namelijk dat ze er echt zijn, zij ziet er zelfs twee. We spelen ‘warm-koud’, maar als ik het na even zoeken nog steeds niet zie, wijst ze de diertjes uiteindelijk aan: daar! En ja hoor, een prachtig zeepaardje, subtiel wiegend aan een gorgoon. Het draait steeds met me mee, waardoor ik zijn buik niet goed kan zien. Juist daaraan zie je of het een mannetje of vrouwtje is.
Dan blijkt dat er een tweede paardje zit, op nog geen halve meter afstand. Boven de eerste, mooi verstopt. Ik zie het opnieuw niet, Jolanda moet me er weer op wijzen. Hun camouflage is fenomenaal. De ene keer zie je ze niet, een ogenblik later zie je niets anders meer.

Respect tonen

Tussen de duiken door lunchen we op het strand. Wat opvalt: Jolanda neemt écht de tijd. Geen gehaast, geen snel-snel. Gewoon genieten, leren, ontspannen. Tijdens de tweede duik lukt het me nog steeds niet om zelf een zeepaardje te vinden, maar ik krijg er wel steeds meer oog voor. Jolanda legt uit dat het mannetje meestal een vaste plek heeft en het vrouwtje rondzwerft. Daardoor kunnen duikers elkaar soms tippen waar ze zitten. Begrijpelijk, maar er zijn belangrijke zaken waar een duiker zich aan dient te houden:

• Niet langer dan vijf minuten bij een zeepaardje blijven hangen;
• Nooit eromheen zwemmen of boven gaan hangen;
• En vooral: niets aanraken! Ook al lijkt het een dood stukje koraal, het kan zijn toevluchtsoord zijn.

Elke verstoring kan er namelijk toe leiden dat het dier zijn veilige habitat verlaat. En dan ben je als duiker misschien wel de laatste die hem daar ziet.

De Seahorse Awareness Specialty is veel meer dan een zoektocht naar een bijzonder diertje. Het is een les in kijken, geduld en in respect voor het leven onder water. Je leert over ecologie, gedrag, en je ontwikkelt een oog voor detail dat je duiken blijvend verandert. Dus… zie je me binnenkort weer driftig tussen de gorgonen turen? Grote kans. Maar dan weet ik tenminste wat ik zoek, waar ik moet zoeken en waar ik op moet letten.

Voor altijd gecharmeerd

Geboren en getogen in Den Haag, bracht Jolanda als helft van een tweeling en één van vier kinderen haar jeugd grotendeels door aan het strand van Scheveningen. De zee voelde al vroeg als haar tweede thuis. Geen wonder dus dat ze op haar 30e het avontuur aanging en naar Indonesië vertrok om haar divemasterbrevet te behalen, en uiteindelijk haar instructeursbrevet.

In Bali vond ze iets bijzonders: haar allereerste zeepaardje. Dat kleine, bijna sprookjesachtige diertje maakte diepe indruk op haar. Misschien had het iets te maken met haar liefde voor paarden, of misschien is het simpelweg zo dat niemand ongevoelig is voor de charme van een zeepaardje. Anderhalf jaar geleden besloot Jolanda haar fascinatie voor zeepaardjes om te zetten in een heuse duikspecialty. Met haar Seahorse Specialty deelt ze nu haar kennis en passie met andere duikers. Geen standaardles, maar een persoonlijke, liefdevolle kijk op een uniek zeewezen gegeven door iemand die oprecht geraakt is door het onderwaterleven.

Ook interesse om de Seahorse Specialty te volgen? Neem dan contact op met Jolanda! Via [email protected] of via de website: www.divemasterlife.com