Dat zee-egels steken, heeft menig duiker al eens ervaren. Een onoplettend moment bij het uitstappen uit het water of tijdens een ondiepe duik kan al genoeg zijn. De scherpe stekels van een zee-egel breken makkelijk af en blijven vaak in de huid zitten. Maar wat moet je doen als dat gebeurt?
Er bestaan allerlei manieren om met zee-egelstekels om te gaan: ze eruit peuteren, laten zitten tot ze vanzelf oplossen of proberen ze voorzichtig te verwijderen. In onderstaand verhaal ontdek je een wel heel bijzondere – maar verrassend effectieve – oplossing.
Een zee-egel steek op Lombok
Tien jaar geleden verbleven wij op een klein eilandje voor de kust van het Indonesische Lombok. Tijdens het zwemmen in zee trapte ik ongelukkigerwijs op een zee-egel. Ondanks dat ik duikschoentjes droeg, drong een scherpe stekel via de zijkant diep in mijn kleine teen.
De pijn was hevig en ik raakte lichtelijk in paniek. Op het eiland was geen dokter en medische hulp was niet snel beschikbaar. Gelukkig wist een lokale eilandbewoonster raad.
De bijzondere methode met een steen
De vrouw stuurde iemand op pad om petroleum te halen en zocht ondertussen een langwerpige kiezelsteen met een platte, gladde kant – ongeveer zo groot als mijn kleine teen. Ze smeerde mijn teen in met petroleum en begon vervolgens met de platte kant van de steen ritmisch op de plek te tikken waar de zee-egelstekel zat. Daarna gaf ze mij de steen en zei dat ik moest blijven tikken totdat de kenmerkende pijn zou verdwijnen. Volgens haar zou de stekel door het tikken vergruizen, waardoor deze geen schade meer kon aanrichten. De kleine kalkdeeltjes zouden daarna vanzelf door het lichaam worden afgebroken. Na ongeveer twintig minuten tikken was de scherpe pijn verdwenen. Mijn teen was wel blauw en er bleef een donkere verkleuring onder de huid zichtbaar, maar verder heb ik er nooit meer last van gehad.
Wordt deze methode vaker gebruikt?
Later hoorde ik dat ook Hans Hass, een pionier van het sportduiken, een soortgelijk verhaal vertelde. Ook daarin werd beschreven dat het voorzichtig tikken op de plek van de zee-egelstekel ervoor kan zorgen dat de stekels vergruizen en uiteindelijk door het lichaam worden opgelost.
Andere remedies bij een zee-egel steek
Naast deze bijzondere methode bestaan er nog enkele andere oplossingen die soms worden genoemd bij zee-egelsteken:
1. Ammoniak gebruiken
De getroffen plek deppen met ammoniak kan helpen omdat ammoniak kalk kan oplossen.
2. Urine als noodoplossing
In noodgevallen wordt soms geadviseerd om over de plek te plassen. Urine bevat namelijk ammoniak, dat hetzelfde effect kan hebben.
3. Stekels laten zitten
Omdat zee-egelstekels voornamelijk uit kalk bestaan, kunnen kleine stukjes uiteindelijk vanzelf door het lichaam worden afgebroken.
Hoe gevaarlijk zijn zee-egelstekels?
Hoewel zee-egels meestal niet levensgevaarlijk zijn, kunnen hun stekels wel vervelende pijn en ontstekingen veroorzaken. Vooral als stekels diep in de huid zitten of breken. Daarom is het altijd verstandig om de wond goed schoon te houden en – indien mogelijk – medische hulp te zoeken.
Tip voor duikers
De beste manier om een zee-egel steek te voorkomen is natuurlijk voorzichtig bewegen op rotsachtige bodems en altijd duikschoentjes dragen. Let vooral op bij het in- en uitstappen van het water en tijdens snorkelen of ondiepe duiken.
Tekst: DUIKEN-lezer
