De drie duikers die sinds gister vermist zijn na de band op de Hurricane liveaboard, zijn vermoedelijk omgekomen. Dat meldt het BBC zojuist. De brand brak gisteren om 06.30 uit na elektriciteitsprobleem in de machinekamer. Wij spraken met Cruise Director Anke Westelaken over de brand.

Wat een verschrikkelijk nieuws over de Hurricane liveaboard in Egypte. Op de ochtend van 11 juni, tijdens de vroege morgen briefing voor de eerste duik op het beroemde rif van Elphinstone, zagen de gasten rook van benedendeks komen. Dat was het begin van een verschrikkelijke dag voor iedereen aan boord. Het vermoeden is dat er brand is ontstaan in de machinekamer en uiteindelijk heeft het ertoe geleid dat de gasten, de crew en de gidsen het schip hebben moeten verlaten. De beelden die zijn vrijgegeven tonen gasten die van het bovendek het water in springen om vervolgens door de zodiac opgepikt te worden. Iedereen die van boord is gekomen, is naar horen zeggen geschrokken maar veilig. Het nare is dat er drie Britse gasten vermist worden waarnaar nog naarstig wordt gezocht maar waarvan het ergste wordt gevreesd.

Speculaties social media

Wat er precies is gebeurd en waarom, daar kunnen we alleen maar naar gissen. Het is nu aan officiële Egyptische instanties om verder onderzoek te plegen en hopelijk krijgen we daar in de aankomende weken meer informatie over. Inmiddels is de social media volop aan het speculeren en zien en horen we veel geluiden van duikers die erg geschrokken zijn van het incident. Natuurlijk is dit iets wat je aan niemand toewenst en waarvan we alleen maar kunnen hopen dat het niet weer gebeurt. Maar het is onredelijk om te denken dat het nooit meer zal gebeuren, al hoef je niet bang te zijn dat het jou snel overkomt, aangezien de kans groter is dat je door de bliksem wordt getroffen.

Beter bewapenen

Maar laten we het incident en de gevaren van varen op zee ter harte nemen en er lering uit trekken, zodat we ons beter voorbereiden. Want stoppen met duiken of niet meer op duikvakantie gaan, is geen redelijke oplossing. De vraag is nu hoe kunnen schepen zich beter bewapenen tegen de gevaren en waaraan kun jij als gast aan boord zien dat zij de veiligheid hoog in het vaandel hebben staan?

Water en elektriciteit

Schepen op zee hebben te maken met een aantal bedreigingen, die zij uiteraard proberen te ondervangen voordat het gevaar realiteit wordt. Daarbij kun je denken aan de kracht van de zee en de weersomstandigheden, maar denk ook aan de kwaliteit van de boot en met name de middelen die zij voor handen hebben. In geval van Hurricane wordt vermoed dat de brand is veroorzaakt door een elektrisch probleem in de machinekamer. Of dat vermoeden water vast houdt valt nog maar te bezien, al zijn plaatsen als een machinekamer en een keuken aan boord de plekken waar dergelijke problemen kunnen ontstaan. Elektriciteit en water gaan niet goed samen en de combinatie moet vermeden worden al is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Ieder schip krijgt altijd water binnen dat continu wordt afgevoerd. Niet alleen vanwege het water van buiten het schip, maar denk ook aan de condens op de airconditioning pijpen of het water in de leidingen voor de douche en het toilet of de afvoer en de riolering. Daarbij worden schepen geregeld verbouwd en systemen veranderd en vervangen, inclusief elektrische systemen. Goed en gedegen onderhoud is belangrijk, de controle van de systemen en de bewaking ervan in het kader van gevaren zijn cruciaal. Evenals dat iedereen weet hoe ze moeten handelen als er iets onverwachts en gevaarlijks gebeurd.

Goed opletten: zijn er brandbussers en waar bevinden die zich?

Wat je graag wilt zien aan boord van een schip is het volgende:

• Bij uitvaart dient iedereen een briefing te krijgen over veiligheid en hoe te handelen in geval van een incident. Waar zijn de life jackets? Hoe lopen de nooduitgangen? Waar verzamelt iedereen zich? Hoe kun je van boord gaan? En wat voor life rafts zijn er en hoe worden die gelanceerd?
• Een dubbel systeem van brandalarmen, waarvan er een draait op de generator van de boot en de ander op batterijen. Daarbij is het belangrijk dat er ook sensoren zijn geplaatst die niet alleen rookgevoelig zijn maar ook hittegevoelig. Die laatste hoort in machinekamers en keukens geïnstalleerd te worden. Maar denk ook aan handmatige brandmelders die in geval van brand met de hand het alarm activeren.
• Waar zijn de brandblusmiddelen? Heeft iedere ruimte ten minste een brandblusser?
• En in geval van een liveaboard (een drijvend duikhotel) wil je er ook zeker van zijn dat er een CCTV-systeem is waarbij de kapitein en de crew continu zicht hebben op de openbare ruimtes aan boord, zodat een eventuele brand of een ander incident snel wordt gezien, zodat ze tijdig actie kunnen nemen.
• Wat vaak vergeten wordt, is de bewaking in de nacht. Een goed toegerust schip heeft ook ‘s nachts ogen op het schip en dat betekent dat iemand wakker blijft en een oogje in het zeil houdt. Om zeker te zijn dat diegene zijn werk goed doet en niet per ongeluk in slaap valt zijn er tag-systemen. Dat zijn kleine plaatjes die je op de wand vind in de keuken, machinekamer en alle openbare ruimtes. De nachtbewaker heeft in dat geval een token die ieder half uur iedere tag moet aanraken en dat wordt geregistreerd. Mocht onverhoopt dat niet gebeuren dan gaat het alarm af.

Bestudeer het evacuatieplan altijd grondig voor vertrek.

Wekelijks onderhoud

Dit zijn een aantal zaken die op liveaboards gebruikt dienen te worden in het kader van veiligheid. Natuurlijk valt of staat alles met wekelijks onderhoud, het testen van systemen en dergelijke. En uiteraard kan nooit iedere situatie per definitie ondervangen worden. Maar dat het van groot belang is, is gebleken uit het incident met Hurricane. Natuurlijk is het de verantwoordelijkheid van de boot operator om dergelijke veiligheidszaken goed en gedegen te organiseren. Maar is het ook niet aan ons duikers en reizigers om ons goed te laten informeren? Kies niet alleen voor een mooie reis of een fantastisch schip, maar doe navraag over de veiligheid en de middelen die aan boord zijn. Want ook al willen die middelen bij voorkeur niet gebruiken, in geval van nood kunnen ze levend reddend zijn.

Over onze auteur

Anke Westerlaken is werkzaam als ­liveaboard Cruise Director, duikgids, PADI-, SSI-, DAN-­instructeur en NOB Instructor Trainer. Ze organiseert ook zelf duiktrips. Check: www.lovediving2.com